Σπουργιτάκια

Μικρή επίσκεψη στην Αθήνα, όμορφες μέρες κι ο καιρός πότε κλαίει πότε γελάει. 

Λιακάδες, μια βόλτα στην πόλη. Βιβλιοπωλείο Πολιτεία, παζάρι βιβλίου στην πλατεία Κοτζιά. Είχα πολύ καιρό να πάω στο βιβλιοπωλείο, πόσο μου είχε λείψει! Ήθελα να μείνω στο παιδικό τμήμα της Πολιτείας για ώρες, είναι παράδεισος.  

Ένας καφές στο taf στην Ε.Μπενάκη, παίζουμε Go Fish με τη Σταυρούλα, η ζωηρούλα Ισαβέλλα μου παίρνει τις κάρτες απ' τα χέρια και δεν μ' αφήνει να παίξω, κυνηγάω τις κάρτες κι είμαι αποφασισμένη να μην τα παρατήσω! 

Βροχές, παιχνίδι στο σπίτι της γιαγιάς... 

Ζωγραφίζουμε, λερώνουμε τους καναπέδες με απίθανους τρόπους, ξαπλώνουμε στο πάτωμα και παίζουμε με τις καινούργιες κούκλες που μας έκανε δώρο η γιαγιά. Η Barbie και οι αδερφούλες της είναι το σούπερ αγαπημένο παιχνίδι μας αυτές τις μέρες!

Στιγμές μαζί... 

Κι αυτό που μένει τελικά απ' όλ' αυτά είναι οι στιγμές μαζί. 

Όπως πάντα. 

Πώς περπατήσαμε πολύ εκείνη τη μέρα και, κουρασμένοι, μοιραστήκαμε ένα παγωτό. Πώς τα κορίτσια έτρεχαν ενθουσιασμένα γύρω γύρω μέσα στο άδειο σαλόνι του σπιτιού όπου (μάλλον) θα μετακομίσουμε σε λίγο καιρό, με τα μπουφάν να κρέμονται στις πλάτες τους, μόνο οι κουκούλες φορεμένες στο κεφάλι. Πώς σκαρφαλώνουν οι δυο τους ξανά και ξανά στο κρεβάτι του παππού και της γιαγιάς, και απλώνονται εκεί και τους κάνουν να γελάνε.  

Τα βιβλία μας αυτές τις μέρες είναι -όπως πάντα- πολλά. Σαν να μην έφταναν οι αγορές μου στο βιβλιοπωλείο και στην Κοτζιά, πήγαμε και στη βιβλιοθήκη. Όλα αυτά όμως ελπίζω πως θα σας τα δείξω σε επόμενη ανάρτηση. Για σήμερα, έχω μόνο μια μικρή ομάδα από τέσσερα βιβλιαράκια, που τα έχουμε καιρό, μα τα τελειώσαμε αυτές τις μέρες με τη Σταυρούλα, κι -ενώ είναι διαφορετικά μεταξύ τους- ανήκουν όλα στη συλλογή σπουργιτάκια των εκδόσεων Πατάκη, ιδανικά για παιδάκια που πρωτοδιαβάζουν βιβλία με κεφάλαια, ας πούμε από τεσσάρων ή πέντε ετών, ή για παιδάκια που πρόσφατα έχουν αρχίσει να διαβάζουν μόνα τους.  

Στο Λιτόχωρο ακόμα, διαβάσαμε το βιβλίο της Μάρως Λοΐζου Η Κατερίνα κι ο Αόρατος.  

Είναι ένα βιβλίο με ιστορίες, που κυκλοφορούσαν, νομίζω, παλιά σε μικρά βιβλιαράκια η κάθε μία χωριστά. Δεν τα είχα διαβάσει τότε, μα σα να θυμάμαι μια φίλη μου, λίγο μικρότερή μου, που είχε στο σπίτι της το "Η Κατερίνα κι ο Αόρατος στη βροχή", κι εγώ το ζήλευα... Τέλος πάντων, όταν είδα τον τίτλο κάτι μου χτύπησε καμπανάκι και το πήρα -πάνε λίγα χρόνια τώρα. Κι απλώς ήρθε πια η ώρα να το δείξω στη Σταυρούλα -μ' αρέσει τόσο πολύ αυτό, όταν μεγαλώνουν και φτάνουν σε ηλικία για ένα βιβλίο που τους έχω φυλάξει από καιρό...  

Η Κατερίνα είναι ένα μικρό, ζωηρό κοριτσάκι γεμάτο φαντασία. Μαζί της ζουν η μαμά, ο μπαμπάς, η γιαγιά. Και κάποιες φορές, όταν βαριέται, όταν φοβάται, όταν πιστεύει ότι την αδικούν, όταν νιώθει λίγο μόνη, εμφανίζεται και ... ο Αόρατος.

Ο Αόρατος είναι ο φανταστικός φίλος της Κατερίνας. Μ' ένα ψιτ, ψιτ ξεφυτρώνει και την παίρνει ταξίδια σε μέρη μαγικά. Πάντα τη λέει χαζή και την αποπαίρνει στην αρχή...

...μα μόλις το ταξίδι αρχίζει είναι πάντα πολύ ιπποτικός, τη λέει δεσποινίδα και της φέρεται με αβρότητα.

Περνούν υπέροχα μαζί. Γελάνε και ζουν περιπέτειες και παίζουν μαζί.

Μα στην τελευταία ιστορία, η Κατερίνα έχει αρχίσει ν' αναρωτιέται τι είναι ο Αόρατος. Άπιαστος, φευγαλέος, προσπαθεί να τον κρατήσει μα σφίγγει μόνο τον εαυτό της. Παίζουν κρυφτό ή έχει ήδη αρχίσει να τον απομυθοποιεί και να τον ξεπερνάει;

Το διαβάσαμε σα νερό. Ήταν αστείο, είχε περιπέτεια και φαντασία, συμπαθήσαμε πολύ την Κατερίνα. Ήταν, ταυτόχρονα, πολύ αληθινό, πιστό στο κοριτσάκι του, σε όλα τα κοριτσάκια και τ' αγοράκια. Στη Σταυρούλα άρεσε πάρα πολύ. Και σε μένα.

Έπειτα, όταν ήρθαμε εδώ, στο πατρικό μου σπίτι, βρήκαμε στη βιβλιοθήκη άλλα τρία "σπουργιτάκια", που ανήκαν στην αδερφή μου όταν ήταν μικρή, και μάλλον δεν κυκλοφορούν πια  -αλλά δεν έχουν εξαφανιστεί κι από το ίντερνετ. Τα δύο πρώτα έχουν γραφτεί απ' τον Κόλιν Γουέστ και αφορούν τις περιπέτειες ενός αστείου σκυλάκου με το όνομα Μόντυ. 

Μόντυ, ο σκύλος που φορούσε γυαλιά (Monty, The Dog Who Wears Glasses) και Ο Μόντυ σε νέες περιπέτειες (Monty ahoy!).

Τα διασκεδαστικά αυτά βιβλία εξιστορούν αστεία περιστατικά της καθημερινής ζωής του Μόντυ με την οικογένεια που τον έχει υπό την προστασία της. Ο Μόντυ πηγαίνει στο σχολείο, επιστρέφει ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη, κάνει έλκηθρο και λαχταράει λουκάνικα στο μπάρμπεκιου, πιάνει έναν "διαρρήκτη" τα Χριστούγεννα και κάνει το παν για να μην του αγοράσουν τη σκυλοτροφή που βλέπει στην τηλεόραση.

Πάνω απ' όλα, κάνει συνεχώς ζημιές και γκάφες, όμως όλοι τον αγαπάνε και τον συγχωρούν γιατί είναι γλυκός, χαριτωμένος, καλοπροαίρετος κι αστείος.

Αυτά τα δυο είναι πολύ γρήγορα και ξεκούραστα βιβλία, ακόμα και για τα μικρότερα παιδάκια. Οι ιστοριούλες είναι σύντομες και διακόπτονται από την καρτουνίστικη εικονογράφηση που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κειμένου, κάτι που κάνει ακόμα πιο εύκολη την ανάγνωση. Η Σταυρούλα πάντως ενθουσιάστηκε! Ήθελε να τα διαβάζουμε και τα δύο το ένα πίσω απ' τ' άλλο για αρκετές μέρες.

Φαίνεται πως ο Μόντυ είναι αρκετά διάσημος στα μέρη του κι είχε γίνει και σειρά του BBC...

Τελευταίο βιβλίο για σήμερα, η Όλγα της Ζενεβιέβ Μπριζάκ.

Αυτή η ιστορία ήταν κάπως πιο προχωρημένη, κάπως ιδιαίτερη. Ή ίσως να ήταν το γράψιμο, δεν είμαι σίγουρη ακριβώς. Πάντως, αυτό που κάνει είναι να μας διηγείται σε τέσσερα κεφάλαια μια Κυριακή της μικρούλας Όλγας, που ζει με τους γονείς της και τη μεγαλύτερη αδερφή της, μια Κυριακή όπου όλα πήγαν στραβά...

Η Όλγα θέλει να είναι καλή, μα πάντα τη μαλώνουν. Καταλήγει τιμωρημένη, νιώθει ότι την αδικούν. Γράφει στο ημερολόγιό της, παίζει ότι είναι αιχμάλωτη στον πύργο της. Θέλει δύο γάτες, παίρνει δύο ψάρια. Θέλει να κάνει ένα μαγικό για να διορθώσει όλα τα στραβά, και το μόνο που κάνουν είναι να τη στέλνουν για ύπνο.

Έρχεται το βράδυ της Κυριακής και τελειώνει αυτή η παράξενη, ανάποδη μέρα.

Ποιος δεν μπορεί να ταυτιστεί με την Όλγα; Μεγάλοι και μικροί, όλοι έχουμε τις ανάποδες μέρες μας, όπου νιώθουμε ότι όλα πάνε στραβά κι όλοι μας αδικούν. Κι η ιστορία μας το διηγείται όλο αυτό μ' έναν τρόπο αληθινά χαριτωμένο.

Η αδερφή μου, που μόλις έγινε 23 χρονών, δεν θυμάται πια αυτά τα βιβλία. Μα εγώ θυμάμαι που τα διαβάζαμε μαζί, το κεφάλι μου πίσω απ' τον ώμο της, πόσο μου άρεσαν τότε και τώρα. Θ' ακούσετε νομίζω πολλές φορές από μας για τα "σπουργιτάκια" του Πατάκη. Για ιστορίες όπως αυτές, για χαρακτήρες που μένουν μαζί σου και σου κρατούν συντροφιά, όπως η Κατερίνα, ή ο Μόντυ, ή η Όλγα, όποτε χρειάζεσαι ένα παραμύθι.

Στις βροχές και στις λιακάδες, στις καλές και στις ανάποδες μέρες.

Ο αγαπημένος μας Άλφονς

Σήμερα... Μια ήσυχη μέρα στο σπίτι. Είπαμε ν' αφήσουμε το σχολείο, είχε πολύ κρύο και το μετεωρολογικό δελτίο μας υποσχέθηκε χιόνι. 

Πράγματι, κατά τις δέκα άρχισε να χιονίζει. Αέρας, παγωνιά κι εμείς στο ζεστό σπιτάκι μας. Πόσο χάρηκα που δεν πήγαμε σχολείο σήμερα. 

Αέρας, παγωνιά έξω. Εμείς μέσα. Τα παιχνίδια μας, τα βιβλία μας. Τραγουδήσαμε, μιλήσαμε με τη γιαγιά στο skype. Παίξαμε κι άλλο, διαβάσαμε κι άλλο. Τι μέρες... Τι υπέροχες μέρες καταδικές μας. 

Είχαμε κι άλλο απ 'αυτό...

(η γνωστή δουλειά μας πια: τρώμε χιόνι στο μπαλκόνι)

Κι απ' αυτό...

(αυτό κι αν είναι γνωστή δουλειά μας)

Σήμερα λοιπόν θέλουμε απλώς να σας δείξουμε δυο ακόμα αγαπημένα μας βιβλία, που όλο αυτό τον τελευταίο καιρό μας κρατάνε τακτική συντροφιά. Τόσο τακτική, που διαβάζονται τουλάχιστον (και συνήθως όχι μόνο) μια φορά τη μέρα.

Είναι απ' τα βιβλία που, ενώ θα περίμενα να αρέσουν μόνο στη Σταυρούλα -έχουν αρκετά λογάκια και η εικονογράφηση είναι λιτή, βρήκαν εξίσου μεγάλη επιτυχία και στα δυο κορίτσια.

Είναι τα βιβλία με τον Άλφονς της Gunilla Bergstrom, που πρωτοεμφανίστηκαν στη Σουηδία το 1972. Από τις 30 περίπου ιστορίες του Άλφονς, στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει δύο από τις εκδόσεις Μάρτης: Το Καληνύχτα Άλφονς και το Άπαπα, Άλφονς. Και είναι και τα δύο υπέροχα!

Ο Άλφονς είναι ένα τετράχρονο αγοράκι που ζει με το μπαμπά του (η μαμά ποτέ δεν αναφέρεται και ούτε ξέρουμε γιατί απουσιάζει). Είναι ένα φυσιολογικό παιδάκι, σκανταλιάρικο, αστείο, πονηρούλι, περίεργο, γεμάτο φαντασία και, φυσικά, εντελώς αξιαγάπητο. Στις ιστορίες του συμβαίνουν καθημερινά πράγματα, μέσα στα οποία ένα μικρό παιδί -αλλά κι ένας γονιός, ανεξαρτήτως φύλου- μπορεί να βρει τον εαυτό του.

Στο Καληνύχτα, Άλφονς (Godnatt, Aldonq Aberg ή στα αγγλικά Good Night, Alfie Atkins) ο μικρός Άλφονς δεν μπορεί να κοιμηθεί.

Ο μπαμπάς τον βάζει στο κρεβάτι όπως πάντα...

...αλλά εκείνος συνεχώς τον φωνάζει. Κάτι να του φέρει...

...κάποια ζημιά να διορθώσει...

...σε κάτι να βοηθήσει.

Ο μπαμπάς είναι πολύ καλός και υπομονετικός. Απαντάει σε όλα. Φέρνει νερό, σκουπίζει νερό. Φέρνει γιογιό, ψάχνει για το λιοντάρι στη ντουλάπα.

Ψάχνει το αρκουδάκι. Ο Άλφονς δεν μπορεί να κοιμηθεί χωρίς το αρκουδάκι.

Τελικά τον παίρνει ο ύπνος στο πάτωμα, αποκαμωμένο.

Ο Άλφονς γελάει, τον σκεπάζει.

Μπορεί κι εκείνος πια να κοιμηθεί.

Στο Άπαπα, Άλφονς (Aja baja, Alfons Aberg, ή Very Tricky, Alfie Atkins), ο Άλφονς θέλει να παίξει με το μπαμπά, μα ο μπαμπάς θέλει να διαβάσει την εφημερίδα του.

Έτσι, ο μπαμπάς δίνει στον Άλφονς τα εργαλεία για να τον απασχολήσει. Κάτι που αρέσει πολύ στον Άλφονς.

Μπορεί να δουλέψει με ό,τι θέλει. Εκτός απ' το πριόνι.

Ο Άλφονς φτιάχνει ένα ελικόπτερο, η φαντασία του τον οδηγεί στη ζούγκλα.

Όταν όμως η γάτα του γίνεται άγριο λιοντάρι κι ο ίδιος δεν μπορεί να βγει απ' το ελικόπτερό του...

...δεν θα του δώσει ο μπαμπάς το πριόνι;

Ο μπαμπάς προτιμάει ν' ανέβει στο ελικόπτερο και να φύγουν απ' τη ζούγκλα. Ταξιδεύουν, λοιπόν, μαζί με το ελικόπτερο του Άλφονς για ώρα πολλή.

Ο Άλφονς βρήκε τον τρόπο να κάνει το μπαμπά να παίξει. Αυτό ήταν που ήθελε, εξάλλου, από την αρχή.

Οι ιστορίες είναι τόσο απλές, αλλά γραμμένες με ειλικρίνεια και πολλή τρυφερότητα και μεγάλη κατανόηση. Με χιούμορ και παιχνιδιάρικη διάθεση, αλλά και σεβασμό για το παιδί και το γονιό, η συγγραφέας δημιουργεί μια απίστευτα ζεστή και οικεία ατμόσφαιρα στα βιβλία, όπου όλοι νιώθουμε κομμάτι απ' αυτό που συμβαίνει. Είναι τόσο όμορφο και τόσο παρηγορητικό όταν συμβαίνει αυτό.

Την πρώτη φορά που τελειώσαμε το πρώτο βιβλίο...
Πάλι, είπε η Σταυρούλα.
Πάλι, πάλι, είπε η Ισαβέλλα.
Είχαν καθήσει πλάι πλάι και το είχαν ακούσει προσηλωμένες.
Με το δεύτερο, την επόμενη μέρα, συνέβη το ίδιο.
Αυτό το "πάλι", όταν συμβαίνει, τότε ξέρω. Το βιβλίο είναι σίγουρη επιτυχία.

Υ.Σ. Η Ισαβέλλα λατρεύει αυτό το νανούρισμα από το Νεπάλ. Την πρώτη φορά που το είδε στενοχωρήθηκε κι έκλαιγε γοερά γιατί "κλαίει το νινί, κλαίει". Τώρα το βλέπουμε εναλλάξ με την Πέππα της Σταυρούλας. Πέππα, νανούρισμα. Άλλη Πέππα, νανούρισμα. Και θα το βλέπουμε μέχρι να γίνει το soundtrack στις σκέψεις μας. Σ' αυτή την ηλικία αγαπούν τόσο πολύ την επανάληψη... 

Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία

Ένα απ' τα πιο όμορφα βιβλία που διαβάσαμε τον τελευταίο καιρό ήταν Τα Φανταστικά Ιπτάμενα Βιβλία του κυρίου Μόρρις Λέσμορ (The Fantastic Flying Books of Mr Morris Lessmore). Είχα δει παλιότερα τη βραβευμένη μικρού μήκους ταινία που βασίστηκε σ' αυτό και είχα ενθουσιαστεί... όμως το βιβλίο δεν το είχα πιάσει στα χέρια μου μέχρι τώρα, που εκδόθηκε στα ελληνικά. Είναι υπέροχο, και ήθελα να σας το δείξω, και επειδή απ' την επόμενη φορά θα μπούμε επίσημα σε χριστουγεννιάτικο mood (σας απειλώ), είπα ή τώρα ή ποτέ (ή τελοσπάντων το Γενάρη) και -χωρίς άλλους προλόγους- αποφάσισα να το κάνω πάραυτα. 

Ήταν ο κύριος Μόρρις Λέσμορ λοιπόν... και αγαπούσε τις λέξεις, αγαπούσε τα βιβλία. 

Όταν η ζωή του ήρθε τα πάνω-κάτω, σαν να πήρε και ν' αναποδογύρισε ένας τυφώνας ολόκληρο τον κόσμο του, κι όλα έμοιαζαν γκρίζα...

...άρχισε να περιπλανιέται μέχρι που συνάντησε μια παράξενη ύπαρξη. Ήταν μια όμορφη κυρία που πετούσε -την τραβούσε ψηλά ένα σμήνος ιπτάμενα βιβλία.

Η κυρία, που κατάλαβε πως ο Μόρρις χρειαζόταν μια ιστορία, του έδωσε μια απ' τις δικές τις, το αγαπημένο της βιβλίο.

...Και να που ο Χάμπτι-Ντάμπτι τον οδήγησε σ' ένα παράξενο μέρος, μυστηριώδες και μαγευτικό, που θα άλλαζε όλη του τη ζωή. Σε μια βιβλιοθήκη. Κι ό,τι ήταν γκρι ανήκει πια στο παρελθόν.

Ο Μόρρις ζει με τα βιβλία. Και τα βιβλία είναι ζωντανά. Γίνεται προστάτης τους, τα φροντίζει. Γίνεται γιατρός τους, τα θεραπεύει όταν χρειάζονται επιδιόρθωση.

Χάνεται μέσα τους και ταξιδεύει στις σελίδες τους.

Τα μοιράζεται, και δίνει χρώμα και σε άλλες ζωές με τις ιστορίες τους.

Και με τη συντροφιά τους, γράφει τη δική του ιστορία.

Για χρόνια και χρόνια.

Όταν ο Μόρρις Λέσμορ έχει μεγαλώσει πια πάρα πολύ, και το δικό του βιβλίο τελειώνει, κι ο ίδιος αισθάνεται ότι πρέπει να προχωρήσει παρακάτω...

...αποχαιρετάει τα βιβλία του σαν αγαπημένους φίλους...

...και πετάει. Νέος όπως ήταν όταν τα πρωτογνώρισε, χαρούμενος κι ανάλαφρος, πετάει και δεν ξέρουμε πού πάει.

Τα βιβλία δεν θα μείνουν για πολύ μόνα. Μετά από λίγο, ένα κοριτσάκι στέκεται στην είσοδο της βιβλιοθήκης. Το βιβλίο του Μόρρις την καλεί. Το κορίτσι αρχίζει να διαβάζει...

...κι η ιστορία τελειώνει όπως άρχισε...

...ή μάλλον, ξεκινάει από την αρχή.

Δεν έχω λόγια γι' αυτό το βιβλίο. Πραγματικά δεν ξέρω σε ποια από μας άρεσε περισσότερο! Είναι μαγευτικό και συγκινητικό, είναι πανέμορφο -ένα έργο τέχνης. Είναι ένας φόρος τιμής σ' έναν ήσυχο, μοναχικό, γλυκό άνθρωπο που αγαπούσε τα βιβλία και έζησε τη ζωή του μέσα στα βιβλία- μια ζωή γεμάτη, ένα ταξίδι, πολλά ταξίδια, γεμάτα μεράκι κι αφοσίωση. Γιατί αλήθεια δεν είναι ταξίδι τα βιβλία, στο χρόνο και στο χώρο και στις καρδιές άλλων ανθρώπων; 

Τα βιβλία που πετάνε. 

Το γκρι που χρωματίζεται ξαφνικά. 

Τα βιβλία που είναι ζωντανά. 

Αυτό το βιβλίο δεν έχει ηλικία -θα το σύστηνα σε οποιονδήποτε, είτε είναι τριών χρονών ή ογδόντα τριών, αρκεί ν' αγαπάει τα βιβλία, γιατί τότε σίγουρα θα καταλάβει. Σίγουρα θα βρει εκεί μέσα κάτι δικό του. 

Και τότε σίγουρα το βιβλίο... θα του μιλήσει.