Στο δάσος με τον Tony Wolf

Γεννήθηκα το 1984, κι απ' τη δεκαετία του '80 δεν θυμάμαι σχεδόν τίποτα- θα έλεγα πως τα χρόνια μέχρι τα μέσα του '90 δεν είναι παρά μια θολή ανάμνηση. Ωστόσο οι εικόνες που μου έρχονται πιο συχνά στο μυαλό από εκείνο τον καιρό, οι πιο έντονες και οι πιο ζεστές, είναι από τις ώρες που πέρασα με τους γονείς μου στο μεγάλο κρεβάτι, μ' ένα παραμύθι ανοιχτό μπροστά μας πριν το βραδινό ύπνο.

Δεν ξέρω πώς ένιωθαν εκείνοι τότε- αν περίμεναν ανυπόμονα να κοιμηθώ για να συνεχίσουν τις δουλειές τους ή να χαλαρώσουν επιτέλους, αν βαριόντουσαν να διαβάζουν. Πάντως αν ήταν έτσι, δεν το έδειχναν. Κάποιες φορές έπαιρνε ο ύπνος αυτόν που μου διάβαζε -τότε εγώ περίμενα να ξυπνήσει για να συνεχίσει, ή φώναζα τον άλλο να αναλάβει. Πάντως ούτε κι αυτό συνέβαινε πολύ συχνά. Σε γενικές γραμμές κοιμόμουν εγώ πρώτη, με το μυαλό γεμάτο ιστορίες και τα μάτια γεμάτα όνειρα. Η εικόνα που μου έμεινε από τότε είναι αυτή του σταματημένου χρόνου (ο χρόνος κυλάει ούτως ή άλλως τόσο αργά για τα παιδιά), μια εικόνα γλυκιά και νυσταγμένη. Η ακολουθία των γεγονότων έχει χαθεί. Αν έκλαιγα ή γελούσα πριν ξαπλώσω, αν έκανα μπάνιο ή ασχολιόμουν με τα παιχνίδια μου, αν έπαιζε η τηλεόραση τις ειδήσεις των εννιά, δεν το θυμάμαι. Έμειναν μόνο τα παραμύθια και η αγάπη.

Μια σειρά ιστοριών ξεχωρίζει περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο μέσα στις μνήμες των παιδικών μου χρόνων: Ο Παραμυθένιος Κόσμος του Δάσους, του Tony Wolf. Από τεσσάρων χρονών μέχρι δέκα, αμέτρητα βράδια μου κράτησαν συντροφιά, αμέτρητες φορές ξεφύλλισα τα βιβλία μέσα στη μέρα καθισμένη στο πάτωμα, σε σημείο που οι ράχες τους χάλασαν από το δάχτυλό μου που τα τραβούσε απ' τη βιβλιοθήκη, σκίστηκαν, και ο μπαμπάς μου τους έκανε καινούργια, αυτοσχέδια βιβλιοδεσία, πιο ερασιτεχνική αλλά ανθεκτική -έτσι κράτησαν μέχρι τώρα. 

Πρόκειται για έξι βιβλία που κυκλοφορούσαν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Στρατίκη, δυστυχώς εξαντλημένα, αλλά ελπίζω να ξανατυπωθούν: 

Οι κάτοικοι του δάσους

Στη χώρα των Νάνων

Έρχονται οι γίγαντες!

Οι νεράιδες του δάσους

Τα μεγάλα ζιζάνια

Η παράξενη χώρα  (ή Οι Δράκοι στην πιο παλιά έκδοση που είχα εγώ)

Τα ξαναβρήκα τώρα τα Χριστούγεννα που γύρισα στο πατρικό μου, εκτός από το πρώτο και το τρίτο. Φάγαμε τον τόπο, δεν τα βρήκαμε πουθενά. Σε λίγες μέρες θα ξαναεπισκεφτώ, και θα κάνουμε εξονυχιστική έρευνα με τη μαμά μου σε πατάρι και αποθήκη. 

Η συλλογή συμπληρώνεται από δύο καινούργια βιβλία που δεν είχα τότε -και κυκλοφορούν ακόμα απ' ό,τι βλέπω:

Ο Ροβινσώνας

Ο γίγαντας και οι φίλοι του 

Δεν ξέρω αν υπάρχει παιδί που διάβασε τον Παραμυθένιο Κόσμο και μπόρεσε να τον ξεχάσει. Οι ιστορίες, που ήταν μεν αυτοτελείς αλλά είχαν μια αλληλουχία και σε γνώριζαν όλο και περισσότερο με τους ήρωες του δάσους που αποκτούσαν ολοένα καινούργιους φίλους, ήταν άλλοτε αστείες κι άλλοτε λυπητερές, άλλοτε είχαν μια δόση μυστηρίου και (για τα παιδικά μου μάτια) αγωνίας. 

 Στο πρώτο βιβλίο, συναντάμε τους κατοίκους του δάσους, τα ζωάκια. Ο Αγκαθούλης ο σκαντζόχοιρος, οι αδερφές ποντικίνες, ο Κόρακας, η Ενυδρίδα και οι φίλοι τους πρωταγωνιστούν στις περιπέτειες αυτού του τόμου. Πάνε εκδρομές, διασκεδάζουν, ανακαλύπτουν ένα καλαμπόκι και γίνεται το γεγονός της χρονιάς, και γενικά ζουν ευτυχισμένα μέχρι που έρχεται ο κατακλυσμός και καταστρέφει τα σπιτάκια τους, κι εκείνα αναγκάζονται να ταξιδέψουν στο νερό, που τα παρασύρει στη χώρα των Νάνων...

Στη χώρα των Νάνων, λοιπόν, εμφανίζονται αυτοί οι μικροσκοπικοί κοκκινοσκούφηδες που γίνονται φίλοι με τα ζωάκια μας και τα δέχονται στο χωριό τους. Οι νάνοι είναι γλυκούληδες, με άσπρες γενιάδες και ριγωτά κολάν και ξύλινα τσόκαρα, έχουν ονόματα λουλουδιών και είναι πανέξυπνοι και εφευρετικοί. Μαζί τους τα ζωάκια παίζουν θέατρο, φτιάχνουν μηλόκρασο, ταξιδεύουν με αερόστατο, δοκιμάζουν ένα φάρμακο για τη φαλάκρα, σβήνουν μια μεγάλη πυρκαγιά στο δάσος και ανασύρουν από τον πάτο της λίμνης σε μια επικίνδυνη αποστολή ένα χρυσό κλειδί, που ανοίγει το μπαούλο που περιέχει το βιβλίο που μιλάει για τους Γίγαντες... 

Όπως είπα, αυτό το βιβλίο ακόμα αναζητείται, οπότε δεν θυμάμαι και τόσο καλά συγκεκριμένες περιπέτειες. Όμως θυμάμαι ότι από τους τρεις γίγαντες που υπήρχαν, μόνο ο Κοκκινογένης έφτασε στο νανοχωριό τελικά, με εκκωφαντικά βογγητά που οφείλονταν σ' έναν άσχημο πονόδοντο. Αφού του έβγαλαν το δόντι έγινε φίλος τους και έζησε μαζί τους. Χάρη σ' ένα μαγικό δαχτυλίδι που μπορούσε να κάνει τους γίγαντες νάνους και τ' ανάπαλιν, μπορούσε κι ο Κοκκινογένης να μικραίνει όποτε ήθελε για να μη νιώθει άσχημα εκεί ψηλά. Στο τέλος του βιβλίου πηγαίνουν μια εκδρομή πέρα απ' το δάσος με τις καμπανούλες. Κι εκεί ανακαλύπτουν τις νεράιδες...

Οι νεράιδες ήταν απ' τα πιο όμορφα και λυπητερά βιβλία της παιδικής μου ηλικίας. Πρόκειται για έξι αδερφές, συν τη βασίλισσά τους που δεν τη βλέπουμε ποτέ. Λοιπόν, καμία σχέση με Ντίσνεϋ οι νεράιδες αυτές. Πρώτον, τρεις απ' αυτές είναι αρκετά άσχημες: Η πιο μεγάλη είναι η Κοντή, ίδια μάγισσα με την ιπτάμενη σκούπα και τον παπαγάλο της. Η Ψηλή, παράξενη και αυστηρή. Και η Κόκκινη, κεφάτη και γελαστή και πολύ άταχτη. Έπειτα είναι η Παχουλή, γλυκούλα και φουσκομάγουλη. Και οι δυο μικρές, οι αγαπημένες μου, η Λευκή και η Γαλάζια. Η Λευκή έχει μακριά μαύρα μαλλιά και άσπρο δέρμα, είναι σοβαρή και αγαπάει τη μουσική. Η Γαλάζια είναι ξανθούλα και παιχνιδιάρα. Οι νεράιδες αυτές έρχονται στη χώρα των νάνων για διακοπές, κι ενώ όλα ξεκινούν ωραία, με κονταρομαχίες και μαγικούς καθρέφτες και παγωτά και συναυλίες και τουρτομαχίες και μια απόπειρα να φτάσουν με μια σκάλα στο φεγγάρι, εντελώς απρόοπτα ακολουθεί η τραγωδία. Μία μία οι νεράιδες παθαίνουν κάτι πολύ άσχημο! Η Κόκκινη παίζοντας με το μαγικό δαχτυλίδι έγινε μικροσκοπική και χάθηκε στη ζούγκλα των χορταριών, η Ψηλή αποφάσισε να ζήσει στα βάθη του ωκεανού μαζί με το γέρο βασιλιά της θάλασσας που την έκανε νέα και όμορφη (εντάξει, αυτή εξαφανίστηκε αλλά τουλάχιστον ήταν επιλογή της), η Λευκή πέθανε ακούγοντας τη μουσική ενός αηδονιού, τρυπημένη από ένα αγκάθι στην καρδιά (ίδιος ο μύθος από τα Πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας) και η Γαλάζια... επίσης πέθανε, πάγωσε επειδή έμεινε μια νύχτα στο χιόνι να ζεσταίνει δυο τριζόνια στη φωλιά τους με την ανάσα της! Το πόσο μου είχε στοιχίσει αυτό δε λέγεται. Πέθαναν οι δυο αγαπημένες μου νεράιδες! Κι αφού η Παχουλή επέστρεψε στο σπίτι, μόνο η Κοντή έμεινε με τους φίλους μας... 

 Στο επόμενο βιβλίο, οι νάνοι ανακαλύπτουν τρία μικρά και σκανταλιάρικα ξωτικά κρυμμένα σ' ένα μεγάλο κορμό δέντρου. Ο Ξυδάκης, ο Αλατάκης κι ο Πιπεράκης είναι μεγάλα πειραχτήρια. Όλο κάνουν αταξίες, και δοκιμάζουν την υπομονή όλων, μέχρι που αρπάζουν μια τιμωρία και αποφασίζουν να είναι πιο προσεκτικά. Εδώ γνωρίζουμε και τα γκούσναγκ, κάτι ξωτικάκια πιο μικρά ακόμα, κακιασμένα και τρις χειρότερα στις ζαβολιές απ' τα δικά μας, που τα ξεφορτώνονται με το κόλπο του αυλητή του Χάμελιν. Στο τέλος του βιβλίου τα ξωτικά ανακαλύπτουν ένα μεγάλο αυγό, απ' το οποίο βγαίνει ένας μικρός άσπρος μονόκερως! Πετώντας στην πλάτη του, ο Ξυδάκης ανακαλύπτει τη χώρα των Δράκων...

Εκεί λοιπόν, αφού γνωρίζουμε τους δράκους και τη ζωή τους, συναντάμε το Μάυρο, έναν κακό νάνο που παγιδεύει ένα δράκο και προσπαθεί με τη βοήθειά του να εξοντώσει τους δικούς μας. Σχεδόν γίνεται πόλεμος μεταξύ δράκων και νάνων, με άρματα, όπλα και τα συναφή, όμως τέλος καλό όλα καλά. Συμφιλίωση κι ένα μεγάλο φαγοπότι αλά Αστερίξ κλείνει την ιστορία. Μακάρι να τελείωναν έτσι όλοι οι πόλεμοι, πριν καν αρχίσουν, και τα παραμύθια να 'βγαιναν αληθινά. 

Δεν υπάρχουν πολλά στο ίντερνετ για το δημιουργό αυτών των υπέροχων ιστοριών. Μονάχα ότι το Tony Wolf είναι ψευδώνυμο του Ιταλού εικονογράφου Antonio Lupatelli.  Le storie del bosco λέγονται λοιπόν οι ιστορίες μας, και η Αγγλική τους μετάφραση είναι The Woodland Stories. 

O Tony Wolf γεννήθηκε στo Busseto της Ιταλίας το 1930 και απ' ό,τι φαίνεται είναι πολυγραφότατος -και πολυζωγραφότατος. Έριξα μια ματιά στον κατάλογο βιβλίων των εκδόσεων Στρατίκη, τα πιο πολλά τους βιβλία είναι δικά του και του γιου του, Matt Wolf, που ζωγραφίζει στο ίδιο στυλ. Βλέπω μάλιστα στον κατάλογο ότι και άλλα αγαπημένα βιβλία των παιδικών μου χρόνων είναι δικά του -φυσικά, πώς δεν το είχα προσέξει ποτέ, τώρα πια θα αναγνώριζα παντού τις εικόνες του. 

Έτσι μου 'ρχεται να παρατήσω τα μεγαλίστικα που διαβάζω αυτό τον καιρό και να κάνω ένα μαραθώνιο Tony Wolf... Να ξαναβρεθώ για λίγο μαζί του στο δάσος... Θα ξανανοίξω τα βιβλία μου με προσοχή, γιατί είναι πια διαλυμένα, και θα χαθώ μέσα στις εικόνες που ξέρω απ' έξω κι ανακατωτά. Θα ξαναβρω το φίλο μου τον Αγκαθούλη, που με γέμιζε χαρά όταν ξεκινούσε το παραμύθι καρφώνοντας στο δέντρο μια ανακοίνωση για την επικείμενη γιορτή της Άνοιξης:

Άνοιξη και πάλι και χαρά μεγάλη

Λούλουδα κι αρώματα και χιλιάδες χρώματα

Έλιωσαν τα χιόνια, ήρθαν χελιδόνια

Άνοιξη και πάλι και χαρά μεγάλη! 

Κι όταν θα ΄ρθει ο καιρός, όχι και τόσο μακριά από τώρα, θα πάρω και τη Σταυρούλα απ' το χέρι για να περπατήσουμε εκεί, μαζί με τα ζώα, τους νάνους, τους γίγαντες, τους δράκους, τα ξωτικά και τις νεράιδες.