Εικόνες απ' το καλοκαίρι

Το καλοκαίρι πέρασε, ήρθε το φθινόπωρο, κι εμείς σα νομάδες ακόμα γυρίζουμε εδώ κι εκεί. Οι δυο βδομάδες στο χωριό έγιναν 20 μέρες, ακολούθησε ένας μήνας κοντά στη θάλασσα κι ούτε καταλάβαμε πότε μπήκε κι έφτασε στα μισά ο Σεπτέμβρης. Βρισκόμαστε πλέον στην Αθήνα (εδώ και λίγες μέρες και για τον επόμενο ενάμιση μήνα), και για πρώτη φορά από τα μέσα Ιουλίου έχουμε κανονικό ίντερνετ.
Θα επιχειρήσω να γράψω κάτι, έτσι για ν' αρχίσω από κάπου.
Από πού όμως;
Τα βιβλία που πέρασαν από τα χέρια μας αυτό το διάστημα είναι άπειρα. Το ίδιο και οι αλλαγές στη ζωή μας, και οι περιπέτειές μας, και τα μικρά καθημερινά πράγματα που γεμίζουν τις μέρες μας με φως.
Δεν θα επιχειρήσω να τ' αναφέρω όλα. Ούτε τα βιβλία, ούτε -φυσικά- τα υπόλοιπα.
Πώς το μικροσκοπικό μας νεογέννητο έγινε μωρό. Και πώς το μωρό μας έγινε κοριτσάκι. Κι όλα αυτά μέσα σε τόσο λίγο χρόνο.
Θ' αναφέρω μόνο λίγα, κι ας μην είναι τα πιο σημαντικά.
Και μην ξέροντας τι άλλο να κάνω, θ' αρχίσω απ' την αρχή.

Τα βιβλία που πήραμε μαζί μας στο χωριό:

Το αστείο βιβλίο με τα συναισθήματα, του Τοντ Παρ. 

 Ήταν το πρώτο βιβλίο του Τοντ Παρ που ανακαλύψαμε, έτσι τυχαία, στο Λιτόχωρο. Έκτοτε, έχουμε κολλήσει με τα πολύχρωμα βιβλία του, που παρεμπιπτόντως είναι και σε προσφορά αυτό τον καιρό στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Το αγαπώ και για έναν άλλο λόγο. Ήταν το πρώτο αγαπημένο βιβλίο της Ισαβέλλας. Τα μεγάλα σχέδια και τα έντονα χρώματά του τη μάγευαν. Το κοίταζε προσηλωμένη λες και διάβαζε μαζί μας.  Ήταν υπέροχο να τις έχω και τις δυο κοντά μου και να μοιραζόμαστε ένα βιβλίο. Ήταν από τα πρώτα πράγματα που πραγματικά μοιράστηκαν οι δυο τους.

Και λέω "ηταν" γιατί το μικρό μας σκουληκάκι πλέον σπάνια κάθεται έτσι προσηλωμένο να δει βιβλίο. Τα βιβλία προτιμάει να τα γραπώνει και να τα τρώει. Κι αν ξαπλώσουμε έτσι με τα κεφάλια μας κοντά της, απλώς μας ξεμαλλιάζει. Άδραξε τον κόσμο, μωρό μου.

Το βιβλίο με τα συναισθήματα είναι βιβλίο με αυτοκόλλητα. Όμως το ενδιαφέρον του δεν εξαντλείται εκεί. Αφού τα κολλήσαμε όλα την πρώτη μέρα, το διαβάσαμε αμέτρητες φορές ακόμα. 

Κάθε σελίδα, κάθε ήρωας, κι ένα διαφορετικό συναίσθημα. 

Όλοι διαφορετικοί μεταξύ τους, όμως όλοι σημαντικοί και όλοι φίλοι.

Και το απαραίτητο δίδαγμα στο τέλος... 

The Tiger who Came to Tea, της Judith Kerr

Δεν ξέρω για ποιό λόγο έχασα όλες τις υπόλοιπες φωτογραφίες που είχα βγάλει από τις σελίδες της "τίγρης που ήρθε για τσάι" (τώρα δεν το έχουμε μαζί μας). Είναι ένα πανέμορφο βιβλίο, κλασικό για τους αγγλόφωνους, με μια απίθανη αλλά τόσο απλά και πειστικά δοσμένη ιστορία. Η τεράστια αλλά ήμερη τίγρη που χτύπησε το κουδούνι της Σόφι και της μαμάς της και ήπιε τσάι μαζί τους αδειάζοντας το σπίτι τους από κάθε φαγητό και ποτό, κι ο μπαμπάς που ήρθε από τη δουλειά, πίστεψε όσα του διηγήθηκαν και τόσο ήρεμα τους έβγαλε έξω για βραδινό- αξιολάτρευτοι.    
    
Τοποτίπ- τέρμα πια η πάνα! 

Βλέπετε ένα σχέδιο στον ορίζοντα; Ναι, στο χωριό κόψαμε την πάνα. 

Με τον Τοποτίπ ήμασταν πια παλιόφιλοι... Ο γνώριμος ήρωας, κακά τα ψέματα, σε εξοικειώνει με το βιβλίο πολύ πολύ γρήγορα. Αυτή τη φορά ο Τοποτίπ-μεγάλος αδερφός αποφασίζει να βοηθήσει την αδερφούλα του να κόψει την πάνα. 

Τι καλός αδερφός αυτός ο Τοποτίπ! 

Summertime in the Big Woods:

Υπάρχει λοιπόν το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι, και είναι γνωστό το κόλλημά μου με τη σειρά, και με τα βιβλία της Laura Ingalls Wilder.

Υπάρχει όμως κι αυτή η σειρά που λέγεται My First Little House Books κι ο σκοπός της είναι να γνωρίσει το Μικρό Σπίτι σε μικρούς αναγνώστες. Είναι picture books με ιστορίες από τα αυθεντικά βιβλία, με λίγο κείμενο και μεγάλες εικόνες, και με την υπέροχη, απαλή εικονογράφηση της Renee Graef. Έχουμε λίγα από τα βιβλία της σειράς, και μου φάνηκε πως ήταν η κατάλληλη στιγμή να τα δείξω στη Σταυρούλα. Είχα δίκιο. Ξεκινήσαμε από το "Καλοκαίρι στο μεγάλο δάσος", και ξετρελάθηκε. 

Στον κόσμο του ροζ και του glitter που ζούμε, τα βιβλία της Λώρας ήταν μια αληθινά ευχάριστη αλλαγή. Δεν υπάρχουν μακρυμαλλούσες πριγκίπισσες εδώ. Δεν υπάρχει πλούτος και γάμοι και λαμπερά φορέματα και τιάρες. Τα παιδιά ζουν απλά και κοντά στη φύση, και δεν θεωρούν τίποτα δεδομένο.

Στον κόσμο της Λώρας, ένα κουλουράκι είναι εξαιρετικό κέρασμα.

Και το πλύσιμο των πιάτων μετά το βραδινό γίνεται μια εικόνα ήρεμης οικογενειακής ευτυχίας. 

"Η Λώρα κοιμάται με την κουκλίτσα της", έλεγε χαρούμενα η Σταυρούλα κάθε φορά. Και, όπως θα έλεγε ο κύριος Εξυπερύ, οι μεγάλοι δεν θα καταλάβουν ποτέ γιατί αυτό έχει τόσο μεγάλη σημασία...

Το αγαπάμε αυτό το βιβλίο.

Το αγαπάμε.

Το αγαπάμε.

Παρεμπιπτόντως, το πήραμε μεταχειρισμένο. Σας έχω πει πόσο αγαπώ τα βιβλία που έχουν περάσει από χέρια άλλων; Ειδικά από χέρια ανθρώπων που δεν ξέρω; Ειδικά παιδιών; Και ειδικά στην άλλη άκρη του πλανήτη;

Good Night World

Γύρω στις τελευταίες μέρες του Ιούλη, κάναμε μια εκδρομή στο βουνό, στην Οίτη, στα 1800 μέτρα υψόμετρο. Εκεί, στην παράξενη ερημιά του οροπεδίου, ανάμεσα στην ψύχρα της σκιάς και στον καυτό ήλιο, κάπως σαν να βρισκόμασταν ανάμεσα στον ουρανό και στη γη, αλλά χωρίς ν' αγγίζουμε κανένα από τα δύο. Εκεί λοιπόν έμοιαζε πρέπον και ταιριαστό να πάρουμε μαζί μας το "Καληνύχτα κόσμε" και να το διαβάσουμε πάνω σε μια ζεστή κουβέρτα απλωμένη στα χόρτα.

"Καληνύχτα" λέγεται, αλλά ξεκινάει απ' το πρωί, και καλημερίζει διαφορετικά πλάσματα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου.

Στη στεριά και στη θάλασσα, ανθρώπους και ζώα.

Σε διαφορετικά μέρη...

Διαφορετικούς ανθρώπους...

Για κάποιο λόγο έμοιαζε ταιριαστό, εκεί ψηλά πάνω από τον κόσμο, μέσα στη μοναξιά του τοπίου, να διαβάζουμε γι' αυτόν. Ένα βιβλίο που τον αγκαλιάζει ολόκληρο.

Έχει μια μαγεία να φοράς ζακέτα τον Ιούλιο. Και βρόμικες κάλτσες από το περπάτημα στα χόρτα. Έτρεχε πάνω-κάτω γεμάτη ενθουσιασμό, μιλούσε ασταμάτητα. "Ω έλατο, ω έλατο", τραγουδούσε.

Το ταξίδι στον κόσμο συνεχίζεται καθώς η μέρα προχωράει.

Ακόμα και στα πιο απρόσμενα μέρη...

Και μετά από όλα αυτά...

...στο τέλος, φτάνει και στις καληνύχτες. Η μέρα τελειώνει. 

Ονειρικά.

Και μ' αυτά και με τ' άλλα, πέρασαν οι μέρες του χωριού. Με τα δύσκολα και τα ωραία τους.
Και πάντα έρχονται άλλα ωραία, κι αλλάζουμε, και μεγαλώνουμε, και πάντα προχωράμε μπροστά.
Το καλοκαίρι -το πρώτο της Ισαβέλλας- ήταν γεμάτο όμορφες εικόνες.
Μία μόνο για το τέλος: Το μικρό κορίτσι με τη μεγάλη σκιά του.

Άλλη μία βιβλιοθήκη

Η βιβλιοθήκη στο Λιτόχωρο είναι μικρή, αλλά χαριτωμένη. 

Για να πω την αλήθεια, ήταν μια ευχάριστη έκπληξη το γεγονός και μόνο ότι έχει βιβλιοθήκη.

Την επισκεφθήκαμε την προηγούμενη εβδομάδα για πρώτη φορά, και η γνώριμη διαδικασία είχε μια γλύκα απερίγραπτη. Η Σταυρούλα χοροπηδούσε στο δρόμο και φώναζε ενθουσιασμένη τρέχω γρήγορα να πάω στα βιβλία κι έπειτα έλεγε και ξανάλεγε ότι θα δανειστούμε την "πόλη" και τη "Βρομίτσα", τα αγαπημένα της από τη βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης, (εδώ της εξηγούσα ότι αυτή η βιβλιοθήκη έχει άλλα βιβλία και μάλλον δεν θα βρούμε την πόλη και τη Βρομίτσα), κι όταν φτάσαμε, παρόλο που δεν βρήκε ούτε την πόλη ούτε τη Βρομίτσα, περάσαμε μια υπέροχη ώρα στις μικρές καρεκλίτσες, να ξεφυλλίζουμε και να διαβάζουμε τα λιγοστά βιβλιαράκια που ήταν για την ηλικία της (περίπου). Τα κατέβαζε από τα ράφια (όσα δεν ήταν πολύ ψηλά), γύριζε τις σελίδες και παρατηρούσε τις εικόνες, τα πήγαινε από το ένα τραπεζάκι στο άλλο, κι όλη την ώρα μιλούσε (ευτυχώς ήμασταν μόνοι μας).  

Τελικά φύγαμε με αυτά εδώ:

Δύο για 'κείνη, ένα για μένα. Το τέταρτο βιβλίο απ' το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι. Το έχω διαβάσει στο παρελθόν -φυσικά. Λατρεύω το Μικρό σπίτι στο λιβάδι. Η βιβλιοθήκη της αγαπημένης μου ξαδέρφης στο χωριό είχε όλους τους τόμους της συλλογής, σε μια παλιά εξαντλημένη έκδοση με εικόνες που έμοιαζαν στ' αλήθεια στους ηθοποιούς της σειράς! Τα καλοκαίρια τα δανειζόμουν ξανά και ξανά. Και ξανά. Αλλά πάνε χρόνια απ' την τελευταία φορά που διάβασα το τέταρτο βιβλίο, που δεν κυκλοφορεί πια στα ελληνικά (πλέον νομίζω υπάρχει μόνο το πρώτο).
Μου άνοιξε την όρεξη να ξαναδιαβάσω τα αγγλικά μου βιβλία. Το ένα μετά το άλλο. Και να δω τα επεισόδια που μου έκαναν συντροφιά σε όλη την παιδική μου ηλικία.

Τα γενέθλια του Σποτ ήταν ένα βιβλίο που γνωρίζαμε απ' τη βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης. Το διαβάσαμε ξανά μήνες μετά, κι ενώ είναι τόσο απλό, ένα βιβλίο για μωράκια, το αγαπάμε ακόμα. Ο Σποτ είναι ακαταμάχητος. Τόσο γλυκός. Τα λογάκια ρυθμικά, αστεία. Το κρυφτό που παίζει με τους φίλους του, και οι εκπλήξεις κάτω απ' τα παραθυράκια που σηκώνεις για να τους βρεις, πάντα διασκεδαστικά. 

Τέλος, το βιβλίο Τέσσερα στοιχεία: Γη, μιας ισπανικής σειράς βιβλίων που ξέραμε και από τη βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης. Ήθελα τότε να γράψω γι' αυτά, είχα βγάλει και τις φωτογραφίες, αλλά ήταν ο καιρός που περιμέναμε το μωρό μας και δεν είχα καθόλου κουράγιο. 

Βιβλία με ποικίλα θέματα, ελάχιστα λόγια και μεγάλες εικόνες, που εξηγούν στα παιδιά με απλό και χαριτωμένο και κατανοητό τρόπο καταστάσεις της καθημερινότητας, στοιχεία από τη φύση και το περιβάλλον, τις σχέσεις με τα μέλη της οικογένειάς τους. Η σειρά κυκλοφορεί απ' τις εκδόσεις Κέδρος.

Λίγες εικόνες από τη Γη:

Διάφορες απόψεις τις γης εμφανίζονται σ' αυτό το όμορφο, περιεκτικό βιβλίο.

Το υγρό στοιχείο...

Τα δάση και τα κτήρια...

Οι άνθρωποι! Διαφορετικοί, υπέροχοι άνθρωποι. 

Μετά από λίγες αναγνώσεις το μαθαίνεις βέβαια απέξω- κι εσύ και το παιδί. Όμως δεν βρίσκω τίποτα κακό σ' αυτό!

 Μ' αυτά και με τ' άλλα και με μια δική μου λίστα βιβλίων που μεγαλώνει μετά τα τελευταία που έφερε ο ταχυδρόμος...

... φεύγουμε σήμερα για το χωριό, τα κορίτσια κι εγώ.
Διακοπές.
Σχεδιάζουμε να μείνουμε στον παππού και στη γιαγιά περίπου δύο βδομάδες. Ελπίζουμε να γυρίσουμε χαρούμενες και ανανεωμένες και με πολλά ωραία πράγματα να μοιραστούμε.
Μέχρι τότε...
Καλό καλοκαίρι!

Κι άλλες νεράιδες

Τις προάλλες βρέθηκα μετά από καιρό σε κανονικό βιβλιοπωλείο. Ενημερωμένο. Με βιβλία. Ο χρόνος ήταν λίγος, γι' αυτό κυριολεκτικά τους όρμηξα. Με τα παιδιά μέσα στο μαγαζί, πρέπει να είσαι γρήγορος. Μετά από λίγο, ζαλίστηκα- μ' αυτά που έβλεπα και με το πόσο γρήγορα προσπαθούσα να τα αφομοιώσω. Η Ισαβέλλα στην αγκαλιά του μπαμπά της είχε βαρεθεί και γκρίνιαζε ήδη. Η Σταυρούλα είχε διαλέξει το βιβλίο της και το διάβαζε καθισμένη στο πάτωμα. 

Αγοράσαμε τρία βιβλιαράκια. Τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά με κοινό θέμα -τις νεράιδες. Δεν ήταν σκόπιμο. Απλώς, όπως έλεγα κι εδώ, τις αγαπάμε.

Λίγες εικόνες χωρίς πολλά λόγια σήμερα:

Ρουμπίνη, η κόκκινη νεράιδα: Από τη σειρά "μαγικό ουράνιο τόξο". Τα βιβλία της Daisy Meadows για τις νεράιδες που κυκλοφορούν στα ελληνικά είναι πάνω από 35. Συνολικά είναι άπειρα. Υπάρχουν νεράιδες των χρωμάτων, της εβδομάδας, των καιρικών φαινομένων και αμέτρητες άλλες. Έχουν γίνει τηλεοπτική σειρά, και έχουν το επίσημο site τους. Είναι ό,τι πρέπει γι' αυτή τη δύσκολη στην επιλογή βιβλίων ηλικία, γύρω στα 4-8.

Σ' αυτό το πρώτο βιβλίο της σειράς, η Κρίστι και η Ρέιτσελ συναντούν τη Ρουμπίνη, την κόκκινη νεράιδα, που τους αναθέτει την αποστολή να βρουν τις αδερφές της, τις υπόλοιπες νεράιδες του ουράνιου τόξου, εξόριστες από τον Παγερό Τζακ σε διαφορετικά μέρη του νησιού Βροχοξόρκι. 

Το βιβλίο είναι φανταστικό για ένα κοριτσάκι που μόλις έχει αρχίσει να διαβάζει βιβλία με κεφάλαια. Έχει μαγεία και περιπέτεια και νεραϊδόσκονη. Κάτι μου λέει ότι θα μας περιμένει για λίγο, πολύ λίγο καιρό ακόμα...

Mαγικός κήπος: Μια μικρή νεραϊδένια ιστορία με τα σχέδια της Cicely Mary Barker. Και pop-ups. Μόλις το είδα έμεινα με ανοιχτό το στόμα. Σκέτη ομορφιά. 

Μια μικρή νεράιδα που μόλις βγήκε απ' το λουλούδι της, η Νεράιδα του Κρίνου, ψάχνει να βρει ένα μαγικό μέρος ακολουθώντας τις οδηγίες που βρήκε σ' ένα ποίημα γραμμένο σ' ένα φύλλο. Στο δρόμο γνωρίζει και γίνεται φίλη με άλλες μικρές νεράιδες. 

Παρόλο που η ιστορία είναι χαριτωμένη, προφανώς η εικονογράφηση είναι αυτό που μετράει σ' αυτό το υπέροχο βιβλίο. Με το χοντρό του εξώφυλλο και το vintage ύφος του, μοιάζει λες και βγήκε από μια παλιά, μαγική βιβλιοθήκη. Κι αυτό, το 'χω ξαναπεί, είναι κάτι που με ξετρελαίνει.  

Πανέμορφα νεραϊδάκια κρύβονται στη φύση, έτοιμα να προσφέρουν τη βοήθειά τους. 

Για να προχωρήσει παραπέρα, η Νεράιδα του Κρίνου πρέπει να πετάξει με τις πεταλούδες. 

Η Νεραϊδούλα της Νεραγκούλας και το Νεραϊδόπαιδο του Δωδεκάνθιου. Πάντως νομίζω ότι ένας λόγος που η Σταυρούλα δεν κάθεται ακόμα ν' ακούσει την ιστορία είναι αυτά τα ονόματα. Μέχρι να τα πεις πέρασε ένα λεπτό. 

Ο μαγικός κήπος. Η Νεράιδα του Κρίνου έφτασε. Κι εγώ κάπως σαν αυτήν έκανα την πρώτη φορά που είδα αυτές τις σελίδες... Μια λέξη έχω να πω γι' αυτό το βιβλίο: ΟΥΑΟΥ. Και λέγοντας αυτό νομίζω πως έχω πει αρκετά.

Η πριγκίπισσα του κάστρου: Το βιβλίο που διάλεξε η Σταυρούλα για τον εαυτό της. Είναι από 'κείνα τα βιβλία που δεν γράφουν ούτε τον πρωτότυπο τίτλο, ούτε το όνομα του συγγραφέα. Από 'κείνα που δεν τα πιάνει το μάτι σου, και μόνο ένα παιδί τα ξετρυπώνει. Και τα παίρνει παραμάσχαλα και δεν τ' αφήνει. Και κάθεται στο πάτωμα του βιβλιοπωλείου και ασχολείται μαζί τους. 

¨Εχει και παραθυράκια. Βέεεβαια. Πώς ξέχασα ν' αναφέρω τα παραθυράκια;

Είναι λοιπόν μια πριγκίπισσα και ψάχνει στο κάστρο της να βρει τις φίλες της τις νεράιδες, 10 στο σύνολο. Ψάχνεις κι εσύ μαζί της ανοίγοντας παραθυράκια (και πόρτες και ντουλάπες και πάει λέγοντας). Μπορεί όμως από κάτω να βρεις ένα δράκο. Ή ένα σκελετό. Ή ένα φάντασμα. Ή μια θυμωμένη μαγείρισσα που έχει του κόσμου τα πιάτα να πλύνει...

Το κείμενο είναι έμμετρο και συμπαθητικό, οι εικόνες χαρούμενες και χαριτωμένες. Και η Σταυρούλα το αγαπάει. Καλωσήρθες στο σπίτι μας, βιβλίο που δεν θα διάλεγα ποτέ.

Καλωσήρθες.