Τα μικρά πράγματα

Είναι αργά και δεν θα γράψω πολλά, όμως πρέπει να γράψω κάτι. Μου 'λειψε τόσες μέρες το γράψιμο, ή πιο πολύ η οργανωμένη κι εντατική σκέψη που οργανώνει φράσεις στο μυαλό τη στιγμή πριν κυλήσουν από τα δάχτυλα στο πληκτρολόγιο. Αυτή η στιγμή της εντατικής σκέψης ας είναι λοιπόν η αρχή της λίστας των μικρών πραγμάτων. Θα εξηγηθώ.

Είπα να γράψω για το βιβλίο που βρίσκεται αυτές τις μέρες στο κομοδίνο μου, και το βιβλίο λέγεται "14,000 things to be happy about". Όχι, δεν είναι πραγματεία, δεν είναι βιβλίο ψυχολογίας, δεν είναι καν ένας μικρός κι ανάλαφρος οδηγός για τη ζωή σαν αυτούς που κυκλοφορούν με τα τηλεοπτικά περιοδικά. Το βιβλίο είναι μια λίστα.

Η λίστα περιέχει ακριβώς αυτό που δηλώνει ο τίτλος. Το ένα κάτω απ' τ' άλλο, χωρίς θεματική συνάφεια μεταξύ τους, τα πράγματα που κάνουν τη συγγραφέα χαρούμενη σχηματίζουν έναν κατάλογο, απ' αυτούς που φαντάζεσαι γραμμένους σ' ένα μακρύ χαρτί, που ξετυλίγεται, ξετυλίγεται, πέφτει στο πάτωμα, καλύπτει το διάδρομο, κατεβαίνει τις σκάλες, βγαίνει στο δρόμο και η άκρη του χάνεται απ' τα μάτια σου. Από πόλεις μέχρι φαγητά, από γιορτές μέχρι καθημερινές στιγμές, ιδέες, σκέψεις, συναισθήματα, τραγούδια, αντικείμενα, και λοιπά και λοιπά, τα μικρά πράγματα δεν έχουν τέλος.

Η πολυγραφότατη συγγραφέας του Barbara Ann Kipfer (θα τη βρείτε και στο site της thingstobehappyabout.com) , γλωσσολόγος και λεξικογράφος, εξηγεί πώς προέκυψε το βιβλίο: 40 χρόνια, ξεκινώντας από την έκτη δημοτικού, κατέγραφε -πρώτα σε τετράδια και μετά στον υπολογιστή- τα πράγματα που την έκαναν χαρούμενη. Κατέληξε με πάνω από 95.000 πράγματα στον κατάλογό της. Όλα αυτά τα χρόνια άνοιγε τη λίστα της και τα ξαναδιάβαζε, τα μικρά πράγματα της έφτιαχναν το κέφι αν ήταν λυπημένη ή της έδιναν ιδέες για το τι να μαγειρέψει ή τι να κάνει το σαββατοκύριακο. Τελικά διάλεξε 14.000 από αυτά και μας τα προσφέρει, για να μας εμπνεύσουν κι εμάς και να μας κάνουν χαρούμενους.

Τα καταφέρνει, τελικά. Το δώρο της είναι όμορφο. Το βιβλίο μ' έκανε πολλές φορές να χαμογελάσω, άλλες να γελάσω, και λίγες φορές να σουφρώσω τα φρύδια με δυσπιστία. Είναι αρκετά αμερικάνικο, μα σίγουρα διασκεδαστικό. Είναι ανάλαφρο (αλίμονο αν δεν ήταν), και πετυχαίνει το στόχο του, σε κάνει να νιώσεις ζεστασιά κι ευγνωμοσύνη. Κάποια απ' τα πράγματα to be happy about σύμφωνα με τη Barbara;
να ζουλας την τελειωμένη οδοντόκρεμα και να βγαίνει μια τελευταία δόση.
ένα μέρος σου να μένει πάντα παιδί.
ποπκόρν στο σινεμά.
τα 28α γενέθλια (γιούχου!)
ψηλοί άνθρωποι
επίσκεψη στο ζωολογικό κήπο
ρυτίδες γέλιου
Και ούτω καθεξής...

Κι έρχομαι στη δική μου λίστα, που δεν είναι γραμμένη σε κανένα τετράδιο, που ανανεώνεται καθημερινά, που την ξεφυλλίζω συχνά στο μυαλό μου και που συχνά την ξεχνάω. Η λίστα είναι σημαντική, σκέφτομαι τώρα. Η ζωή είναι μικρή και πρέπει να θυμόμαστε τα χαρούμενα πράγματα.

Δεν θα φιλοσοφήσω παραπάνω. Ξέρω πως θα ρθουν και δύσκολες στιγμές, και δεν έχω την αλαζονεία να ισχυριστώ πως μπορώ να αντιμετωπίσω με χαμόγελο ό,τι κι αν συμβεί, ούτε φυσικά πως μια λίστα με χαρούμενα πράγματα είναι αρκετή για κάτι τέτοιο. Σήμερα όμως ήταν μια όμορφη μέρα, γεμάτη χιλιάδες μικρά πράγματα που με έκαναν χαρούμενη. Θα μείνω σ' αυτό. Θα σκεφτώ τα χαρούμενα πράγματα πριν πάω για ύπνο. Κι αφού έκανα την αρχή της λίστας (η εντατική σκέψη που οργανώνει φράσεις στο μυαλό τη στιγμή πριν κυλήσουν από τα δάχτυλα στο πληκτρολόγιο), θα συνεχίσω για λίγο, στη φιλοσοφία του βιβλίου πάνω-κάτω, πριν τα όσα γράφω γίνουν παντελώς ακατάληπτα μέσα στη νύστα... νύχτα... νύστα...
ζεστές μέρες του χειμώνα
μωρά στο μάρσιπο
φυστικοβούτυρο
ζωάκια sylvanian families
τα μπροστινά πάνω δοντάκια της (Τσιπ και Ντέηλ)
επικοινωνία, συντροφικότητα, οικογένεια
ένας ροζ τοίχος στο σπίτι
να χειροκροτάει τον εαυτό της μετά από κάθε μικρό επίτευγμα
μια επίσκεψη σε βιβλιοπωλείο
να ξεκινάς να μαθαίνεις μια ξένη γλώσσα
να νιώθεις πως σε αγαπούν
Λονδίνο, Covent Garden, Waterstone's, μπισκότα του Μπεν
γέλιο μωρού
καινούργια παπούτσια
ξεκούραση
χριστουγεννιάτικα τραγούδια
ένα άρωμα στο δρόμο που σε γυρίζει στα παιδικά σου χρόνια
σαπουνόφουσκες
μια καλή πιρουέτα
θα μπορούσα να συνεχίσω για πάντα...
Καληνύχτα.

Αγαπάμε Audrey...

Τη γνωρίζετε;

Φυσικά τη γνωρίζετε:

Αστείο μουτράκι; Διακοπές στη Ρώμη; Ωραία μου κυρία;

 Πρόγευμα στο Τίφανυς;

Σαμπρίνα;

Tο πιάσατε το νόημα. H Audrey Hepburn είναι μια απ' τις αγαπημένες μου ηθοποιούς όλων των εποχών. Και τώρα, ποιός θα το περίμενε, βγήκε αυτό το γλυκύτατο παιδικό βιβλίο...

... αφιερωμένο σ' εκείνη! Just Being Audrey.

Δεν έχω λόγια γι' αυτό το πανέμορφο βιβλιαράκι. Στολίζει τη βιβλιοθήκη μας. Απευθύνεται σε παιδάκια περίπου 4-8 ετών (μέσα είμαι;) και μιλάει για τη ζωή της Audrey σαν παραμύθι. Αφήστε με να σας πω με δυο λογάκια αυτό το παραμύθι.

Ξεκινάει από πολύ παλιά, όταν η Βρετανίδα ηθοποιός ήταν μικρούλα και ήθελε όσο τίποτα στον κόσμο να γίνει μπαλαρίνα...

Όμως ήταν πολύ ψηλή, με πολύ μακρύ λαιμό, και μεγάλα πόδια!

Τα άλλα κορίτσια στο μπαλέτο την κορόιδευαν, για τα δόντια της, και τα μεγάλα της μάτια...

Όμως εκείνη ονειρευόταν το χορό και δούλευε σκληρά... Ακόμα και τα δύσκολα χρόνια του Β' Παγκοσμίου πολέμου, όταν κρυβόταν σ' ένα σπίτι στην εξοχή μαζί με την οικογένειά της και άλλα σαράντα άτομα!

Το τέλος του πολέμου την οδηγεί στο Λονδίνο, όπου, κοπέλα πια, καταλαβαίνει ότι το όνειρό της να γίνει μπαλαρίνα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Η καλή της τύχη όμως της χαμογελάει, και την οδηγεί στον κινηματογράφο και στο Broadway...

Η σκληρή δουλειά της ανταμείβεται, αρχίζει να γυρίζει ταινίες και όλοι την αγαπούν! Το φρέσκο μουτράκι της και το κομψό στυλ της. Τον τρόπο που μεταμορφώνεται για τους ρόλους που αναλαμβάνει. Το πόσο είναι πάντα προσγειωμένη και πάντα ο εαυτός της.

Όλα τα πράγματα που την έκαναν να φαίνεται αδέξια ως παιδί είναι γοητευτικά τώρα. Όλοι θέλουν να γίνουν σαν την Audrey! Κι όμως εκείνη δεν συμπεριφέρεται σαν σταρ. Είναι πάντα στην ώρα της, ξέρει τα λόγια της τέλεια, μαγειρεύει για τους συνεργάτες της μετά τα γυρίσματα. Λατρεύει τα παιδιά της και φροντίζει τον κήπο της.

Κι όταν τα παιδιά της μεγαλώνουν, η Audrey χρησιμοποιεί τη φήμη της για καλό σκοπό. Γίνεται Πρέσβειρα Καλής Θέλησης για τη UNICEF, που είχε βοηθήσει και την ίδια όταν ήταν παιδί, τα χρόνια του πολέμου. Ταξιδεύει στον κόσμο και αγκαλιάζει τα παιδιά που έχουν ανάγκη, και μιλάει για τα δικαιώματά τους.

Το τέλος του παραμυθιού (είναι παραμύθι, και είναι για παιδιά, και φυσικά δεν θα μας πει πως πέθανε η ηρωίδα μας ή κάτι παρόμοιο) μιλάει γι' αυτό που άφησε πίσω της η Audrey σαν κληρονομιά. Τις όμορφες ταινίες της και την καλοσύνη της απέναντι στους άλλους και τη βοήθεια στο συνάνθρωπο. Και... το στυλ της! Γλυκό τέλος, που αφήνει ένα χαμόγελο. Όπως ακριβώς πρέπει.

Το έχω ξαναπεί, για κάτι τέτοια βιβλία πρέπει να εξασκηθώ στην αυτόματη μετάφραση, για να τα διαβάζω στη Σταυρούλα όταν έρθει ο καιρός. Πανέμορφο βιβλιαράκι! Πραγματικά πανέμορφο. Προσεγμένο κείμενο, και μιλάει τη γλώσσα των παιδιών. Μιλάει για ένα κοριτσάκι που δεν ήταν τέλειο, ήταν όμως καλόκαρδο κι ευγενικό. Για την αξία της σκληρής δουλειάς και του να είσαι ο εαυτός σου. Για τη ζωή που παίρνει νόημα όταν κάνουμε κάτι για τους άλλους. Μιλάει πιο πολύ για την προσωπικότητα της ηρωίδας του παρά για τη λάμψη του επαγγέλματός της.

Έμαθα τόσα πράγματα που δεν ήξερα για την Audrey Hepburn, και, περισσότερο ακόμα κι απ' το κείμενο, τρελάθηκα με την εικονογράφηση. Είναι τόσο αξιολάτρευτη που σίγουρα θα κρεμούσα μερικές σελίδες στον τοίχο μου αν είχα ένα δεύτερο αντίγραφο!

“I never thought I’d land in pictures with a face like mine.”
– Audrey Hepburn

Δώρο γενεθλίων...

Όταν ήμουν μικρή, μια από τις αγαπημένες μέρες του χρόνου ήταν η μέρα που έκανα πάρτι για τα γενέθλιά μου. Τη μέρα εκείνη ήμουν πολύ ευτυχισμένη. Φίλοι στο σπίτι, αποκριάτικες στολές, σερπαντίνες, μουσική, τούρτα, και τα δώρα. Πόσο μ' ενθουσίαζαν τα δώρα των γενεθλίων μου. Τα άπλωνα όλα στο μεγάλο κρεβάτι των γονιών μου και όταν έφευγαν όλοι, κουρασμένη αλλά με υπερένταση και λαχτάρα, τα άνοιγα ένα ένα και έφερνα στο μυαλό μου το πρόσωπο που μου το πρόσφερε. Λίγα παιχνιδάκια, ένα-δυο ρούχα, και βιβλία. Α, τα βιβλία. Από τότε το ένιωθα πως το πιο όμορφο δώρο γενεθλίων για ένα βιβλιοσκούληκο δεν μπορεί παρά να είναι ένα βιβλίο. Και τα βιβλία που έχουν διαλέξει άλλοι για σένα έχουν μια ιδιαίτερη γλύκα. Η προσμονή όταν σκίζεις το χαρτί. Η χαρά ότι το έπιασαν και διάβασαν το οπισθόφυλλο και σκέφτηκαν ότι ταιριάζει σε σένα. Δεν ξέρω τι. Κάτι.

Τώρα πια τα δώρα στα γενέθλιά μου είναι πιο λίγα, και τα αγαπώ όλα. Είναι πλέον επικίνδυνο να μου αγοράσεις βιβλίο -η πιθανότητα να το έχω είναι πολύ μεγαλύτερη. Όμως όταν δεν το έχω, ενθουσιάζομαι. Φέτος, ενθουσιάστηκα μ' ένα δώρο που ήρθε από πολύ μακριά, με το ταχυδρομείο. Ειδικά γιατί ήρθε με το ταχυδρομείο και το βρήκα απρόσμενα στην πόρτα μου. Ειδικά γιατί ήταν ένα υπέροχο βιβλίο. Ειδικά γιατί μου το έστειλε η αδερφική μου φίλη, η νονά της κόρης μου. Πώς να μην ξετρελαθείς μ' ένα βιβλίο που λέγεται Ο καιρός της σοκολάτας;

Η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου είναι από πολλά χρόνια αγαπημένη. Από τότε που διάβασα το Σπίτι για πέντε. Να είναι το πιο γνωστό της; Αμυδρά θυμάμαι να το βλέπω και σε σειρά στην τηλεόραση. Πρωτότυπη ιστορία, πρωτότυπη αφήγηση, με το αγόρι που διηγείται την καθημερινότητά του στο κασετοφωνάκι-ημερολόγιο -είχα προσπαθήσει κι εγώ να κάνω το ίδιο αλλά δεν έπιασε, ήμουν πιο πολύ του γραπτού. Ο ήρωας του βιβλίου, ο Φίλιππος, εμφανίζεται ξανά στο Λάθος, κύριε Νόιγκερ. Ακόμη καλύτερο για μένα, συναρπαστικό βιβλίο για ένα παιδί. Οι καλοκαιρινές διακοπές του αγοριού με τον αυστριακό καθηγητή του μπλέκονται με μια παλιά ιστορία δημιουργώντας παρεξηγήσεις και μυστήριο κι ένα ωραίο φινάλε. Χωρίς δεύτερη σκέψη, αγαπάμε Λότη.

Μα ο καιρός της σοκολάτας διαφέρει από τα άλλα βιβλία της κυρίας Λότης που ξέρω. Δεν είναι μυθιστόρημα, και είναι ένα βιβλίο για το παρελθόν. Η συγγραφέας δηλώνει απ' την αρχή πως τρελαίνεται για σοκολάτα (από την πρώτη παράγραφο νιώθω μια ταύτιση μαζί της), όμως εξηγεί και προειδοποιεί πως θα γράψει για μια εποχή χωρίς σοκολάτα, την εποχή του Β' Παγκοσμίου πολέμου και της Κατοχής και της στέρησης και της μαύρης πείνας, όταν η ίδια ήταν παιδί. Στον πρόλογό της το λέει, οι ιστορίες της είναι αληθινές (όμως λιγάκι μεταπλασμένες, ζυμωμένες σαν το ψωμί για να γίνουν παραμύθια). Μας προκαλεί να ψάξουμε μέσα για ήρωες των άλλων της βιβλίων, μας πιάνει το χέρι και μας βάζει στο παιχνίδι. Μας καλεί να ταξιδέψουμε μαζί της στον κόσμο των παιδικών της χρόνων, στις μνήμες της και στην ιστορία μας.

Μικρά διηγήματα είναι λοιπόν ο "καιρός της σοκολάτας". Μικρά κι απλά, όμως χωράνε μια εποχή. Μέσα σ' αυτά το κοριτσάκι-Λότη μεγαλώνει, από τεσσάρων χρονών γίνεται έξι, κι ύστερα εφτά, κι ύστερα δέκα. Η οικογένειά της, οι φίλοι και οι γείτονές της ξεπηδούν απ' το χαρτί και ζωντανεύουν τον κόσμο της. Τα παραμύθια που σκαρώνει και τα όνειρά της τη συντροφεύουν. Τα παιχνίδια στο δρόμο, τα συσσίτια στο σχολείο, οι άγνωστοι κακοί, οι εξαφανισμένοι άνθρωποι, ο τρόμος, η πείνα, το γέλιο, η θλίψη, η απορία, είναι όλα εκεί, πιασμένα χέρι-χέρι. Γιατί δεν υπάρχει πόνος χωρίς γέλιο και πείνα χωρίς παιχνίδι και τρόμος χωρίς παραμύθι και πόλεμος χωρίς απορία κι αναπάντητα ερωτήματα. Γιατί η ηρωίδα είναι παιδί.

Μέσα απ' τα μάτια του παιδιού, η συγγραφέας περιγράφει και απαλύνει τη φρίκη της εποχής. Η μνήμη της είναι ειλικρινής κι αθώα κι έχει τα μάτια διάπλατα ανοιχτά μπροστά σ' έναν κόσμο που δεν καταλαβαίνει. Ο πόλεμος, ο κόσμος των μεγάλων, ο παραλογισμός στο μεγαλείο του, από ένα παιδί, για τα παιδιά. 

Η συγγραφέας-μεγάλη δεν λείπει απ' το βιβλίο. Σχολιάζει, εξηγεί. Είναι η σκιά της μικρούλας, που μας βεβαιώνει ότι όλα πήγαν καλά γι' αυτήν, τουλάχιστον στο τέλος. Στον επίλογο, παραθέτει ιστορίες ανθρωπιάς, να μας γλυκάνουν αν μας στενοχώρησε. Περιστατικά του πολέμου που δείχνουν πως το καλό μπορεί να νικήσει ακόμα και στις πιο αντίξοες συνθήκες. Η συγγραφέας-μεγάλη είναι η καλή μας νεράιδα.

Ο καιρός της σοκολάτας είναι ένα μικρό διαμάντι. Ένα κομμάτι εθνικής και προσωπικής ιστορίας. Μια ευχή για έναν καλύτερο κόσμο. Αν και περιγράφει μια εποχή φρίκης, είναι ένα αισιόδοξο βιβλίο. Οι ιστορίες του τελειώνουν με την απελευθέρωση, όταν αρχίζει πραγματικά, όπως λέει στη μικρή ηρωίδα ο μπαμπάς της, ο καιρός για σοκολάτα. Γιατί αυτός δεν είναι τίποτ' άλλο από μια εποχή χωρίς πόλεμο, χωρίς σκοτωμούς και στερήσεις. Όπου το παράλογο υποχωρεί μπροστά στο αυτονόητο. Παιχνίδι, γλυκές στιγμές, και τα παιδιά να είναι παιδιά. Αμήν. 

 

Υ.Σ. Μπήκε ο Μάρτης... Καλό μήνα! Και καλή άνοιξη!!

       

Πού κοιμούνται τα παιδιά...

Το ξεφυλλίσαμε πρόσφατα κι είπα να γράψω γι' αυτό. Είναι η τρίτη φορά που ξεκινάω να γράψω γι' αυτό το βιβλίο. Δεν ξέρω γιατί, απλά δεν μου βγαίνει. Γράφω, σβήνω, και στο τέλος τα παρατάω. Κι όμως, δεν προσπαθώ να γράψω τίποτα φιλοσοφίες. Αφήστε που και το βιβλίο δεν περιέχει φιλοσοφίες. Λίγα λόγια, και εικόνες, εικόνες. Είναι φωτογραφικό. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις, λένε. Χιλιάααδες λέξεις λοιπόν οι εικόνες του. Και εικόνες που δεν τις τσιγκουνεύονται τις λέξεις τους. Πολύ εύγλωττες εικόνες λέμε.

Φωτογραφικό λοιπόν, το βιβλίο ενός φωτογράφου δηλαδή. Πού κοιμούνται τα παιδιά ο τίτλος του. Το ανοίγεις, πορτρέτα παιδιών στην αριστερή σελίδα. Κάτω απ' το πορτρέτο, λίγα λόγια για το παιδί, την οικογένειά του, τα χόμπι του, τη ζωή του. Από το μικρότερο στο μεγαλύτερο, τα παιδιά είναι μεταξύ τεσσάρων ετών και δεκαεφτά. Όλα αληθινά. Όλα κάπου στον κόσμο, από την Αμερική μέχρι τη Σενεγάλη κι απ' την Κένυα μέχρι την Ιταλία. Κίνα, Ιαπωνία, Νεπάλ, Μεξικό, Ισραήλ, Ταϊλάνδη. Στη δεξιά σελίδα, μια φωτογραφία του υπνοδωματίου του καθενός. "Υπνοδωμάτιο" είναι βέβαια μια λέξη συμβολική. Κάποιες φορές είναι μια γωνιά σε μια καλύβα, ένα στρώμα, ή ο έναστρος ουρανός.

Οι φωτογραφίες των παιδιών είναι σε φόντο ουδέτερο, τα παιδιά εμφανίζονται σ' αυτές ως ίσοι, απλώς ως παιδιά. Οι φωτογραφίες της δεξιάς σελίδας είναι εντελώς διαφορετικό κεφάλαιο. Αντικατοπτρίζουν τον κόσμο του κάθε παιδιού, με τρόπο που συχνά σοκάρει. Τα κείμενα έχουν γραφτεί επίσης για ένα κοινό παιδιών, περίπου εννιά με δεκατριών ετών. Σκοπός του βιβλίου είναι κατά το συγγραφέα να τα κάνει να σκεφτούν πάνω στην ανισότητα που επικρατεί στον κόσμο, να τα βοηθήσει ακόμα και να πάρουν θέση απέναντι σ' αυτή. Κι όντως είναι ένα βιβλίο που σε κάνει να σκέφτεσαι.

Από τον πλούτο και την υπερβολή που αγγίζει το κιτς, στην απόλυτη ένδεια. Ένα δωμάτιο γεμάτο με χρυσά κύπελλα καράτε, ένας παλιός καναπές στο δρόμο. Παιδάκια που δουλεύουν, που ζητιανεύουν, που κρατούν όπλα. Καθεστώτα τρομοκρατικά, θεοκρατικά, κούκλες μέχρι το ταβάνι, παιδάκια ορφανά, ένα Θιβετιανό μοναστήρι, βραβεία διαγωνισμών ομορφιάς, καλύβες, σκηνές, καλύβες, καλύβες, ματαιοδοξία και ντιζάιν. 'Ενα βιβλίο που σοκάρει και σε κάνει να σκέφτεσαι.

 Αυτά τα πράγματα συμβαίνουν στη γη, τώρα, αυτά τα παιδιά υπάρχουν. Πολλές απ' τις καταστάσεις τις ξέραμε, άλλες πάλι όχι, μα πριν τις δεις και τις συγκρίνεις έτσι πλάι πλάι είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσεις το μέγεθος της αδικίας. Γιατί στην αριστερή σελίδα, σε ουδέτερο φόντο, τα παιδιά είναι παιδιά. Και στη δεξιά σελίδα, ο κόσμος που τα περιβάλλει ή τα κρατά φυλακισμένα, η φτώχεια, η φυλακή του πλούτου, η ανελευθερία, τα αδιέξοδα, όλα αυτά που τους φόρτωσαν οι μεγάλοι, σε μια εικόνα μόνο αποτυπώνεται ακέραιος, σκληρός, πετάγεται απ' το χαρτί και σε χτυπά στο πρόσωπο. Κι αυτό ήταν όλο που είχα να πω, οι εικόνες μιλούν δυνατότερα.

  

Μαίρη Πόπινς!

Σήμερα, ανεπίσημα και απροειδοποίητα, ήρθε στη Θεσσαλονίκη η άνοιξη. Ήταν το πρώτο πρωινό αληθινά ζεστό και καθαρό, το πρώτο ήσυχο και γελαστό απόγευμα.
Ξέρω πως θα ξανάρθουν κρύες μέρες, μα κάθε χρόνο περιμένω αυτή την πρώτη μέρα της άνοιξης.

Καταλαβαίνεις την άνοιξη όταν έρχεται. Υπάρχει μια αλλαγή στον αέρα.
Μια ηρεμία.
Μια απροσδιόριστη ελαφρότητα.
Σαν ένα βάρος που σηκώνεται απαλά, ένα βάρος που ούτε ήξερες πως υπήρχε.

Γιορτάσαμε την πρώτη μέρα της άνοιξης με μια μεγάλη πρωινή βόλτα. Βγάλαμε τα μπουφάν μας και περπατήσαμε κάτω απ' τον ήλιο, η μαμά μου, η κόρη μου κι εγώ. Πήγαμε στην παιδική χαρά που ήταν πιο γεμάτη από ποτέ και παίξαμε μέχρι τελικής πτώσεως. Κούνιες, τσουλήθρα, τρεχαλητά (όσο μπορεί να τρέξει ένα μωρό που έμαθε να περπατάει πριν τρεις βδομάδες), αγκαλιές σε παιδάκια, επίθεση στα παιχνίδια των παιδιών, βόλτα με το πατίνι ενός μπόμπιρα, κι άλλη κούνια, τάισμα περιστεριών, αλογάκι, κι άλλη τσουλήθρα, κι άλλα τρεχαλητά... Φύγαμε σε κατάσταση ημιλιπόθυμη απ' την κούραση (αγκαλιά και θηλάζοντας με μισόκλειστα βλέφαρα) αλλά με κατακόκκινα μάγουλα, ιδρωμένα μαλλιά και βαθιά ικανοποιημένες, που αξιοποιήσαμε στο έπακρο το πρωινό μας και τιμήσαμε την άνοιξη.

Τα 4 πρώτα βιβλία της σειράς

Τώρα, με τη γλυκιά κούραση μιας τέτοιας ανοιξιάτικης βόλτας να με τυλίγει δεν μπορώ παρά να γράψω δυο λόγια για ένα βιβλίο που μυρίζει άνοιξη, πάνω στο οποίο βασίστηκε μια ταινία που μυρίζει άνοιξη, τουλάχιστον για μένα. Τη Μαίρη Πόπινς. Θα μου πείτε, γιατί άνοιξη; Δεν ξέρω. Χαζοί λόγοι. Ίσως γιατί την ταινία (από εκεί γνώρισα τη Μαίρη Πόπινς) την είδα πρώτη φορά Πάσχα. Ίσως γιατί είναι ένα βιβλίο για νταντάδες και βόλτες στο πάρκο και βόλτες στ' αστέρια και λούνα παρκ που ζωντανεύουν και μαγεία και όνειρα. Ίσως γιατί αυτή τη νταντά-μάγισσα την έφερε στο Λονδίνο, στην οδό των Κερασιών, στο σπίτι των Μπανκς, ο ανατολικός άνεμος. Όμως είναι γεγονός. Χωρίς ιδιαίτερο λόγο, για μένα η Μαίρη Πόπινς είναι χαρακτήρας της άνοιξης.

Πάμελα Τράβερς

Δημιουργός της είναι η Πάμελα Τράβερς (αληθινό όνομα Helen Goff-άσχετο και η άχρηστη πληροφορία της ημέρας) και οι περιπέτειές της εκτείνονται σε 8 βιβλία. Έχω τα 5 που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ποταμός (για την ακρίβεια τα 6, αφού το πέμπτο και το έκτο είναι μαζί σε έναν τόμο):
Μαίρη Πόπινς
Η Μαίρη Πόπινς επιστρέφει
Η Μαίρη Πόπινς ανοίγει την πόρτα
Η Μαίρη Πόπινς στο Πάρκο
Η Μαίρη Πόπινς στην οδό των Κερασιών
Η Μαίρη Πόπινς και στο διπλανό σπίτι.
(Κλικ εδώ για όλες τις εκδόσεις της Μαίρη Πόπινς που κυκλοφορούν στα ελληνικά!)
Στα πρώτα τρία βιβλία, η Μαίρη Πόπινς έρχεται, αναλαμβάνει το ρόλο της νταντάς, ζει κάποιες περιπέτειες με τα παιδιά και φεύγει. Τα υπόλοιπα απλώς εξιστορούν κι άλλες περιπέτειες από τις τρεις αυτές επισκέψεις της, αφού η ίδια η συγγραφέας δήλωσε: "δεν μπορεί να έρχεται και να φεύγει για πάντα".

Μαίρη και Μπερτ, στην ταινία

Τα διάβασα πριν αρκετά χρόνια, μαζεμένα και αφού είχα δει την ταινία του 1964, με τη λατρεμένη μου Τζούλι Άντριους στον ομώνυμο ρόλο. Την ταινία τη λάτρευα, και στην αρχή τα βιβλία με χάλασαν λίγο. Όχι γιατί δεν είχαν και πολύ μεγάλη σχέση με τις περιπέτειες της ταινίας (αυτό είναι δα πολύ συχνό στις μεταφορές), ούτε γιατί ξαφνικά από δύο τα παιδιά των Μπανκς έγιναν πέντε (ναι, ήταν πέντε, τα δυο μωρά δίδυμα!), αλλά γιατί ο χαρακτήρας της Μαίρης Πόπινς, που την αγαπούσα τόσο... αααχ, ο χαρακτήρας της Μαίρης Πόπινς... Ε, λοιπόν, στα βιβλία παρουσιάζεται πολύ πιο αυστηρός, λιγότερο ευγενικός και καλοσυνάτος, και ΛΙΓΑ λέω.


Ω ναι, αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Η Μαίρη Πόπινς των βιβλίων δεν είναι γλυκιά και τρυφερή. Μαλώνει τα παιδιά, τα ειρωνεύεται, ρουθουνίζει, μιλάει απότομα και έχει μόνιμα στο πρόσωπό της μια περιφρονητική-επικριτική έκφραση. Στην αρχή δεν μπορούσα να το συγχωρέσω στην κυρία Τράβερς -και να σκεφτεί κανείς ότι στο δικό της μυαλό γεννήθηκε ο χαρακτήρας. Τη σ*%#$α!!! σκεφτόμουν έξω φρενών την ώρα που διάβαζα (για την Πόπινς το σκεφτόμουν, όχι για την Τράβερς), πώς είναι δυνατόν να φέρεται έτσι στα κακόμοιρα τα παιδιά; Και είναι δυνατόν αυτά, παρόλα αυτά, να την αγαπάνε; Δυσπιστία. Όμως ήταν δυνατόν. Τα παιδιά την αγαπάνε και καθώς συνεχίζω να διαβάζω, μαθαίνω να την αγαπάω κι εγώ. Γιατί η νταντά τους είναι μάγισσα. Κοντά της τα αντικείμενα ζωντανεύουν, η βαρύτητα καταρρίπτεται, τα ζώα μιλούν. Στο πρώτο βιβλίο πάει τα παιδιά ταξίδι το γύρο του κόσμου, κάνουν πάρτι τσαγιού στο ταβάνι και γενεθλίων στο ζωολογικό κήπο, βλέπουν αστέρια από μελόψωμο να κολλιούνται στον ουρανό. Στο τρίτο μιλούν μ' ένα άγαλμα που ζωντανεύει και κάνουν γιορτή κάτω απ' τη θάλασσα. Κι άλλα τέτοια. Κι ας μην το παραδέχεται ποτέ. Ο ουρανός δεν είναι όριο για τη Μαίρη Πόπινς. Οι περιπέτειες που ζουν τα παιδιά μαζί της μοιάζουν με όνειρα. Είναι παρατραβηγμένες και χωρίς λογική. Είναι παραμυθένιες.

Δεύτερος και πιο σημαντικός λόγος για να την αγαπήσουμε παρά την ιδιοτροπία της, η Μαίρη Πόπινς των βιβλίων μπορεί να φαίνεται κακιά, αλλά δεν είναι. Ξέρει πότε να μιλήσει απαλά. Ξέρει πότε να κοιτάξει τρυφερά. Σπουδαία τα λάχανα, θα μου πείτε, όταν σε ολόκληρο το βιβλίο μας έχει ταράξει στα ρουθουνίσματα. Όμως για τα παιδιά φαίνεται να είναι αρκετό. Είναι ένας ώμος πάνω στον οποίο μπορείς να κοιμηθείς όταν κουραστείς. Μπορεί να χειριστεί μια κρίση και είναι πάντα εκεί -χμ, εκτός απ' όταν φεύγει. Και τις στιγμές που φεύγει, τότε είναι που φαίνεται πως στ' αλήθεια στενοχωριέται, πως στ' αλήθεια αγαπάει τα παιδιά. Οι στιγμές που φεύγει είναι σχεδόν συγκινητικές. Σβήστε το σχεδόν. Και καταλήγω πως η Μαίρη Πόπινς των βιβλίων απλώς δεν είναι τόσο... εκδηλωτική. Εντάξει, πολλοί άνθρωποι δεν είναι. Στο τέλος-τέλος, την έχω συγχωρέσει κι ας μην συγκρίνεται μ' αυτή τη γλυκιά φατσούλα:

Julie Andrews

Το αγαπημένο μου βιβλίο είναι, νομίζω, το τρίτο: Η Μαίρη Πόπινς ανοίγει την Πόρτα. Οι ιστορίες του είναι πολύ όμορφες, ειδικά το Μαρμάρινο Αγόρι. Το μικρό άγαλμα που λέει στα παιδιά την ιστορία του με ακολουθεί χρόνια. Νομίζω πως το έχω δει στο Λονδίνο. Ή τουλάχιστον βρήκα κάποιο που του έμοιαζε, σ' ένα πράσινο πάρκο. Ακόμα, μου θυμίζει λιγάκι, πολύ λίγο, το αναιδέστατο αγαλματάκι στην πλατεία Ναυαρίνου, δίπλα στην παιδική χαρά που πήγαμε σήμερα. Από την πρώτη στιγμή που το είδα εδώ στη Θεσσαλονίκη το είχα σκεφτεί. Και σήμερα, που η μέρα ήταν λες και πηδήξαμε μέσα στη ζωγραφιά του Μπερτ....

.... και περνούσαμε δίπλα απ' τ' αγαλματάκι γυρίζοντας στο σπίτι, μέσα στη γλυκιά ευδαιμονία της ανοιξιάτικης λιακάδας, σκέφτηκα πάλι, για μια στιγμή, όπως κάθε φορά, το μικρό Νηλέα. Όχι, το αγαλματάκι του βιβλίου δεν είναι αναιδέστατο. Είναι όμως, σαν αυτό στο Ναυαρίνο, μικρούλι και θαλασσινό και πολύ μόνο, και κάποτε, τότε που διάβαζα πρώτη φορά τα βιβλία, το είχα δει στ' όνειρό μου. Το όνειρο δεν το θυμάμαι, έχει μείνει μόνο η αίσθησή του κάπως αόριστη. Ξέρω όμως πως ήταν πολύ γλυκό και θλιμμένο και γεμάτο αγάπη, και πως δεν ήθελα να ξυπνήσω.

 

  

Μια εικόνα μόνο...

¨Εργο του γλύπτη David Kracov

Και μια φράση:

Anyone who says they have only one life to live must not know how to read a book. Άγνωστου

Bloom: Ένα trailer βιβλίου

Αυτό το βιβλίο δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμα, όμως όταν κυκλοφορήσει πολύ θα ήθελα να το διαβάσω. Σε εφτά βδομάδες θα βγει στην αγορά, και η συγγραφέας έχει ετοιμάσει ένα μικρό τρέιλερ για να το προωθήσει στον κόσμο.

H Kelle Hampton διατηρεί το blog "Enjoying the Small Things". Είναι αρκετά διάσημο, από αυτό την ανακάλυψα. Είναι φωτογράφος, συγγραφέας και πολλά άλλα πράγματα. Το πιο σημαντικό, είναι μαμά. Έχει δυο πανέμορφα κοριτσάκια, και το μικρότερο έχει σύνδρομο Ντάουν. Στο βιβλίο της Bloom περιγράφει το ταξίδι της με τις κόρες της και ιδιαίτερα τη μικρή, τη γέννησή της και την ιστορία της και πώς η ίδια την αποδέχτηκε, την αγκάλιασε και έμαθε να αναγνωρίζει την ομορφιά που κρύβεται σ' αυτό που δεν είναι συνηθισμένο ή αναμενόμενο. Σ' αυτό που έρχεται αναπάντεχα και μας δοκιμάζει και μας κάνει καλύτερους και σοφότερους. Κι όπως λέει και η ίδια, κάνει τον κόσμο μας όχι να καταρρέει, αλλά απλώς να επεκτείνεται.